Liefde voor het vak, pure noodzaak of eigen ervaring? Onderzoek naar de motivatie van studenten voor de opleidingen verpleegkunde.
“Waarom kies jij voor het beroep van verpleegkundige”?
In het nieuws horen en lezen we regelmatig over een tekort aan verpleegkundigen. We willen graag onderzoeken waarom mensen kiezen voor de zorg en ook blijven werken in de zorg.
Motivatie: een belangrijk thema
Vanuit de WSD (Werkplaats Sociaal Domein) doet het lectoraat Klantenperspectief in Ondersteuning en Zorg van Windesheim in Almere onderzoek naar verschillende thema’s binnen de Human Capital Agenda Zorg & Welzijn. De overkoepelende projectnaam zegt eigenlijk al genoeg: “Iedereen zorgt”. Eén van deze thema’s draait onder andere om de motivatie van studenten verpleegkunde: waarom hebben zij gekozen voor hun opleiding? Daarom werd de volgende vraag gesteld: hoe kunnen middelbare scholen, het middelbaar beroepsonderwijs, het hbo en zorgorganisaties bijdragen aan de motivatie van leerlingen in het voortgezet onderwijs om te kiezen voor een vervolgopleiding in zorg en welzijn?
Door inzicht te krijgen in de motivatie en wensen van leerlingen rondom werken in de zorg, kan door opleidingen gericht worden geworven, geschoold, afgestemd/verbonden en behouden. Doordat tevens de vraag en motivatie van zij-instromers in kaart gebracht is kan worden vastgesteld wat nodig is om hun instroom in de zorg- en welzijnssector te realiseren. Het onderzoek heeft geleid tot 1) handvatten voor werving en de inrichting van praktijk en onderwijs in aansluiting op wensen en behoeften van potentiële nieuwe medewerkers en 2) inzicht in de wijze waarop opleidingen en zorg- en welzijnsorganisaties op het gebied van instroom verantwoordelijkheid delen. De kennis en plannen zouden kunnen leiden tot een verhoogde instroom in de gezondheidszorg/welzijns(opleidingen) in Flevoland.
Uit de gedane onderzoeken komen een aantal aanbevelingen. In algemene zin wordt aanbevolen om inzichtelijk te maken welke taken een verpleegkundige nu écht heeft, en wat een verpleegkundige onderscheidt van een arts. Dit kan bijvoorbeeld middels zorginfluencers, open dagen en presentaties van professionals uit de praktijk. Aanvullend zijn er een aantal aanbevelingen per schoolsoort:
VO: zorg in het onderwijs brengen (een vak of module), het integreren van een maatschappelijke stage in de zorg, het scholen van decanen over de beeldvorming van de zorg en inzetten op de beeldvorming van het hbo voor vwo-leerlingen;
Mbo: het is aan te bevelen om inzicht te geven in de verschillen tussen het mbo en hbo, de doorgroeimogelijkheden en of een zorgopleiding aansluit bij de persoonlijkheid van de leerling;
Hbo: geef een beeld over de diversiteit van beroepen na de opleiding en duid de kansen van E-health aan.
Om te komen tot bovenstaande aanbevelingen is gestart met een verkennend onderzoek onder hbo-studenten. Lees hier de rapportages van het verkennende onderzoek:
Onderzoeksrapport motivatie hbo-studenten deel 1
Onderzoeksrapport motivatie hbo-studenten deel 2
In een vervolgonderzoek zijn twee onderzoeken gedaan onder mbo-studenten. Lees hier de bijbehorende onderzoeksrapporten:
Onderzoeksrapport motivatie mbo-verpleegkunde studenten deel 1
Onderzoeksrapport motivatie mbo-verpleegkunde studenten deel 2
Naar aanleiding van deze rapporten is een vergelijkingsonderzoek gedaan. Lees het bijbehorende onderzoeksrapport:
Onderzoeksrapport vergelijking motivatie mbo en hbo verpleegkundige studenten
Vervolgens is er een onderzoek gedaan onder VO-leerlingen om na te gaan wat hun motivatie is om wel of niet te kiezen voor een opleiding in de zorg. Lees hieronder de uitkomsten van dit onderzoek:
Onderzoeksrapport motivatie VO-leerlingen
Gedurende de onderzoeken is een workshop ‘Wat is jouw beeld van een medewerker in de zorg?’ georganiseerd tijdens het kennisevent ‘De zorgvrager en de zorgprofessional in de toekomst’ op 30 mei 2024. Hierin werd gekeken naar het beeld dat mensen hebben van verpleegkundigen (mbo/hbo). Lees in dit document de aanbevelingen die werden geformuleerd.
Daarbij heeft er een evaluatie interview plaatsgevonden met de PR-commissie van de opleiding verpleegkunde van Hogeschool Windesheim Almere. De uitkomsten hiervan en een samenvatting van het VO-, mbo- en hbo-onderzoek zijn te lezen op LinkedIn
Voor meer informatie of input kan je contact opnemen met Nicole de Boer
